Een ketel in een Zoetermeerse groeikernwoning: opstelplaats, afvoer en wat er drie keer is aangepast

Zoetermeer is een new town. Van de 57.653 woningen is 95,4 procent van voor 2000, maar anders dan in een oude stad betekent dat hier niet gevarieerd maar juist uniform: het grootste deel kwam tussen 1965 en 1990 uit de grond. Meerzicht eerst, daarna Buytenwegh, De Leyens en Seghwaert, en aan het eind Noordhove en Rokkeveen. Dat maakt het werk aan een cv-installatie hier voorspelbaar, en het verklaart waarom uw probleem vaak ook het probleem van de buren is.

Eén bouwstroom, één opstelplaats

In de laagbouw hangt het toestel vrijwel altijd op dezelfde plek: een bergkast naast de keuken of op de overloop, zestig centimeter diep, met een afvoer recht door het platte dak. Dat is efficiënt gebouwd en het levert een installatie op die straat na straat hetzelfde is.

Voor ons betekent dat: wij weten meestal al wat wij aantreffen voordat wij binnen zijn. Voor u betekent het dat een monteur die deze wijken kent sneller klaar is dan iemand die elke woning als nieuw behandelt.

Drie vervangingen op dezelfde plek

Een woning uit 1978 heeft inmiddels zijn derde of vierde toestel. Elke ronde liet iets achter: een verloopstuk in de afvoer omdat het nieuwe toestel een andere diameter had, een condensleiding die om een balk heen is gelegd, een gasleiding die ooit voor een ander vermogen is gedimensioneerd.

Die optelsom is wat het werk bepaalt, niet de leeftijd van het toestel dat er nu hangt. Wij beoordelen de opstelling daarom voordat de mantel eraf gaat, en dat is de reden dat een beurt hier soms langer duurt dan in een woning van tien jaar oud.

Waar het bij die condensafvoer misgaat

Een condensleiding hoort over de hele lengte af te lopen. Is hij bij een eerdere vervanging om een obstakel heen gelegd, dan zit er een laag punt in waar water blijft staan. Dat geeft later een storing die op een ontstekingsprobleem lijkt: het toestel probeert drie keer en valt dan uit.

Waar wij dat aantreffen leggen wij de leiding opnieuw met deugdelijk afschot, in plaats van hem terug te hangen zoals hij zat. Dat is een half uur werk dat een storingsbezoek in januari voorkomt.

De kast zelf telt mee

Een bergkast met een toestel erin heeft ventilatieroosters in de deur. Staat die kast tot de nok vol met dozen en staat er een droger voor, dan is dat geen detail. Wij noemen dat bij elke beurt waar het speelt, nog voordat er iets aan het toestel gebeurt.

Het is ook de reden dat wij vragen of de kast leeg kan zijn als wij komen: een mantel die er naar voren af moet terwijl er dertig centimeter ruimte is, kost anders een kwartier extra.

De gestapelde kant van de stad

43,2 procent van de Zoetermeerse woningen is gestapeld, vooral rond het centrum. Daar zit het toestel in een bergingskast bij de voordeur en loopt de afvoer door een gedeelde schacht. Dat verandert twee dingen.

Ten eerste is die schacht van het complex en niet van u, dus een nieuw toestel dat andere eisen stelt, loopt langs de vereniging. Ten tweede staat de bovenste radiator hoger ten opzichte van het toestel, en dan hoort de koude waterdruk hoger te staan dan in een rijtjeshuis.

En Oosterheem, waar het anders ligt

In Oosterheem zit 28 procent van de woningen op stadsverwarming. Daar hangt geen ketel maar een afleverset, en dan is een jaarbeurt in de klassieke zin niet aan de orde. De set is van uw warmteleverancier; de radiatoren en de vloerverwarming erachter zijn van u.

Voor de rest van Zoetermeer geeft CBS geen cijfer over stadsverwarming, wat niet betekent dat er nergens een net ligt maar wel dat het nergens anders in de stad op deze schaal gemeten is. Daarom begint elk gesprek bij ons met de vraag wat er in de kast hangt.

Kort samengevat

• Zoetermeer is grotendeels tussen 1965 en 1990 gebouwd; hele wijken delen dezelfde opstelling.
• Het toestel is er vaak al drie keer vervangen, met elke keer een aanpassing aan de afvoer.
• Een condensleiding met een laag punt geeft storingen die op een ontstekingsfout lijken.
• Volle bergkasten met dichte ventilatieroosters zijn hier een terugkerend punt.
• In de gestapelde bouw is de schacht van het complex en hoort de koude druk hoger te staan.
• In Oosterheem hangt bij 28 procent van de woningen een afleverset in plaats van een ketel.

Een stad die in één periode is gebouwd heeft één soort installatie en dus één soort problemen. Dat is gunstig: het maakt onderhoud voorspelbaar en storingen herkenbaar. Weet u in welke wijk en uit welk jaar uw woning komt, dan weten wij voor het bellen al vrijwel zeker wat er hangt.